Wanneer overwegen
- Ernstig en acuut nadeel cliënt of omgeving.
- Andere de-escalatie heeft niet gewerkt of is niet veilig.
- Op indicatie, met onderbouwing, kortst mogelijke duur.
Veiligheidschecks vóór insluiting
- Geen scherpe of inslikbare voorwerpen, geen ceintuur/veters.
- Toegang tot toilet of po, drinkwater binnen handbereik.
- Temperatuur ruimte, verlichting, deken.
- Direct communicatiemiddel (intercom, camera).
Tijdens
- Continu cameratoezicht + fysieke ronde elk kwartier (eerste uur).
- Praten, geruststellen — niet straffen of negeren.
- Drinken, eten, medicatie aanbieden.
- Vitale signalen (ademhaling, kleur) inschatten.
- Documenteren: tijd, observaties, interventies.
Afbouw
- Eerst deur open onder toezicht.
- Begeleid uit ruimte, samen iets drinken.
- Rustige nazorg in vertrouwde omgeving.
- Beoordelen of vervolg medicatie/begeleiding nodig.
Nabespreking
- Met cliënt: hoe ervaren? Wat had geholpen?
- Met familie/vertegenwoordiger.
- Met team: leerpunten, signaleringsplan bijwerken.
- Vastleggen in dossier en melden bij IGJ-overzicht.
Nooit doen
Alternatieven
- Comfort room / huiskamer met 1-op-1 begeleiding.
- Vroege signalering — eerder ingrijpen voor het escaleert.
- Crisissignaleringsplan met cliënt opgesteld.
- Time-out in eigen kamer met open deur.
Veelgestelde vragen
Verschil separatie en afzondering?
Separatie: insluiting in een speciaal daarvoor ingerichte ruimte (separeer). Afzondering: insluiting in een gewone ruimte (eigen kamer met gesloten deur). Beide zijn onvrijwillige zorg.
Hoe vaak controleren?
Continu observeren via camera én fysieke controle elke 15 minuten (eerste uur), daarna minimaal per uur. Vitale functies, drinken, toiletgang, comfort. Frequentie hoger bij hoog risico.
Mag medicatie tegelijk?
Alleen op indicatie en met aparte besluitvorming. Niet automatisch koppelen aan separatie — dubbele dwang vraagt dubbele onderbouwing.
Wat is nabespreking?
Binnen 24-72 uur. Met cliënt: hoe heb je het ervaren, wat had geholpen. Met team: was het proportioneel, wat doen we anders volgende keer. Vastleggen.
Hoe afbouwen?
Eerst openen deur (toezicht), dan begeleid uit ruimte, dan kortere perioden. Signaleringsplan updaten met geleerde triggers. Doel: nooit meer separeren.