Terug naar home
Communicatie

Handoff — het gevaarlijkste moment van de dag

Dienstwissel is een hoog-risico moment. Een gestandaardiseerde handoff met vaste structuur, rustige plek en actieve terugkoppeling voorkomt dat kritieke info verdampt tussen twee shifts.

I-PASS uitgelegd

  • I — Illness severity: stabiel, aandacht nodig, of ziek/onstabiel.
  • P — Patient summary: kern van opname, actuele status, plan.
  • A — Action list: wie doet wat, wanneer, verantwoordelijke.
  • S — Situation awareness / contingencies: 'als X gebeurt, dan Y'.
  • S — Synthesis by receiver: ontvanger vat samen en vraagt door.

Voorwaarden voor goede overdracht

  • Vaste tijd en plek — geen onderbrekingen (piepers uit, bord op deur).
  • Zelfde structuur elke keer, zodat je niets vergeet.
  • Actueel dossier voor je, geen geheugenwerk.
  • Ontvanger stelt vragen — passieve luisteraar mist info.
  • Prioriteer op ernst: sickest first.

Wat overdragen

  • Nieuwe opnames en ontslagen.
  • Wijzigingen medicatie, orders, beleid.
  • Onstabiele cliënten en pending onderzoeken.
  • Familie/verwacht bezoek met specifieke vragen.
  • Openstaande taken met verantwoordelijke en tijd.
  • Cliënten met behandelrestricties of wilsverklaring.

Vermijd deze fouten

Handoff op de gang, telefoon in de hand, drie tegelijk praten, aannemen dat ontvanger 'het al weet', overslaan van cliënt die 'toch stabiel is', alleen mondeling zonder schriftelijke back-up.

Cultuur van vragen

  • Elke professional mag onderbreken bij onduidelijkheid.
  • Geen hiërarchische filters — leerling mag arts corrigeren.
  • 'Ik weet het niet' is een acceptabel antwoord.
  • Twee-uitdaging-regel: bij twijfel twee keer vragen, dan escaleren.

Templates

  • Elektronisch handoff-formulier gekoppeld aan EPD.
  • Kamerbord met actiepunten en verantwoordelijke.
  • Whiteboard team met sickest first-lijst.
  • Terugleesregel: ontvanger typt samenvatting in dossier.

Veelgestelde vragen

Wat is handoff?

Overdracht van verantwoordelijkheid voor een cliënt tussen zorgverleners bij dienstwissel of taakoverdracht. Hoog risicomoment: 80% van serieuze incidenten in ziekenhuizen begint met communicatiefout.

Wat is I-PASS?

Illness severity, Patient summary, Action list, Situation awareness/contingencies, Synthesis by receiver. Onderzoek toont 30% minder vermijdbare fouten na invoering.

SBAR of I-PASS?

SBAR is compact, ideaal voor telefonisch overleg. I-PASS is uitgebreider, ontworpen voor volledige dienstoverdracht meerdere cliënten.

Verplicht read-back?

Ja bij kritieke informatie: allergieën, wilsverklaring, actie-items. Ontvanger vat samen wat gehoord, verstrekker corrigeert.

Grootste fout?

Overdracht doen 'op de gang', tussendoor, met onderbrekingen. Reserveer plek en tijd. Interruptions veroorzaken 30% van fouten.

Verder lezen