TIME-model
- T — Tissue: necrose, beslag, granulatie of epitheel?
- I — Infection: roodheid, warmte, pus, geur, koorts.
- M — Moisture: droog, vochtig, nat, macererend?
- E — Edge: wondrand intact, ondermijnd, opgekruld?
Decubitus (drukletsel)
- Cat. 1: niet-wegdrukbare roodheid, huid intact.
- Cat. 2: blaar of oppervlakkig wondje.
- Cat. 3: subcutaan defect, vetweefsel zichtbaar.
- Cat. 4: bot, pees of spier zichtbaar.
- DTI (deep tissue injury): paars/zwart vlekkenpatroon onder intacte huid.
- Niet-classificeerbaar: necrose bedekt de bodem.
Preventie
Ulcus cruris
- Veneus (80%): compressietherapie, been hoog, bewegen.
- Arterieel: pijn, koud, geen pulsaties — vaatonderzoek vóór compressie.
- Gemengd: voorzichtig, in overleg vaatchirurg.
- Altijd enkel-arm-index (EAI) meten vóór compressie.
Diabetische voet
- Neuropathie + ischemie + druk = ulcus + infectierisico.
- Druk eraf halen (offloading) is behandelnummer 1.
- Dagelijkse voetinspectie, podotherapeut, juiste schoenen.
- Bij Wagner ≥ 2 of infectie: snel multidisciplinair voetenteam.
Verbandkeuze (globaal)
- Droge necrose: hydrogel — autolyse.
- Beslag: alginate, hydrofiber, hydroactief.
- Veel exsudaat: schuim, superabsorberend.
- Geïnfecteerd: zilver of jodium tijdelijk, antibioticum systemisch.
- Granulatie: vochtig schuim/hydrocolloïd, bescherm.
- Epithelisatie: dun, niet-klevend.
Rapportage
- Locatie, lengte × breedte × diepte (cm), ondermijning.
- Wondbodem percentage (necrose/beslag/granulatie/epitheel).
- Exsudaat (kleur, hoeveelheid, geur).
- Wondrand en omgeving.
- Pijn (NRS), gebruikt verband, frequentie wissel.
- Foto met datum (met toestemming).
Veelgestelde vragen
Wat is het TIME-model?
Tissue (weefsel beoordelen/debrideren), Infection/Inflammation (signalen en behandelen), Moisture (vochtbalans), Edge (wondrand). Helpt systematisch wondbeleid bepalen.
Wanneer wondverpleegkundige inschakelen?
Bij stagnatie > 2–4 weken, complexe wonden (diabetisch ulcus, fistel, oncologische wond), infectie, twijfel over verbandkeuze of decubitus categorie III/IV.
Verschil veneus vs arterieel ulcus?
Veneus: rond enkel, rommelige randen, nat, weinig pijn, oedeem — compressietherapie. Arterieel: tenen/hak, scherp uitgeponst, droog, ZEER pijnlijk, koud — GEEN compressie, vaatonderzoek.
Wanneer is een wond geïnfecteerd?
Roodheid > 2 cm, warmte, zwelling, pijn, pus, geur, koorts, vertraagde genezing. Bij twijfel: kweek + arts/wondverpleegkundige.
Mag ik nat met zalf op een open wond?
Niet zomaar. Wondbodem bepaalt verband. Necrose → debrideren. Beslag → reinigen, autolyse. Granulatie → vochtig houden. Epithelisatie → bescherm. Volg protocol.