ABCDE-check
- A — Airway: is de luchtweg vrij? Reutelen, stridor, blauw?
- B — Breathing: ademt normaal? Snelheid, diepte, saturatie?
- C — Circulation: pols, huidkleur, capillaire refill, bloeding?
- D — Disability: bewustzijn (AVPU/EMV), pupillen, glucose?
- E — Exposure: temperatuur, huid, letsel, huiduitslag?
Red flags — direct 112
- Bewusteloos zonder normale ademhaling → start reanimatie.
- Verstikking, ernstige bloeding, ernstige brandwond.
- FAST: gezicht scheef, arm zakt weg, spraak onduidelijk — CVA.
- Pijn op borst met zweten, misselijk, uitstralend naar arm/kaak.
- Anafylaxie: zwelling, benauwd, uitslag na blootstelling.
- Nekstijf + hoge koorts + petechiën — meningokok.
- Suïcidepoging in uitvoering, ernstig letsel na geweld.
Huisarts binnen 1 uur / spoed
- Aanhoudende hoge koorts >39,5°C bij kwetsbare cliënt.
- Acute verwardheid (delier) zonder eerdere aanleiding.
- Val met verdenking fractuur of hoofdtrauma zonder alarm.
- Kortademigheid zonder cyanose maar wel toenemend.
- Ernstige pijn zonder bekende oorzaak.
Huisarts volgende werkdag / regulier
- Wond met tekenen ontsteking maar stabiel.
- Milde koorts zonder alarm.
- Chronische klacht verergerd zonder acuut gevaar.
- Medicatiebijwerking niet-ernstig.
Ondertriage is de grootste fout
Vastleggen en overdragen
- SBAR: Situatie, Achtergrond, Beoordeling, Actie/Aanbeveling.
- Meetwaarden noteren: pols, saturatie, glucose, temperatuur.
- Wat is veranderd t.o.v. baseline?
- Wie is gebeld, wanneer, wat afgesproken, terugbeltijd.
Veelgestelde vragen
Wat is triage?
Systematisch beoordelen van urgentie om te bepalen wie op welk tijdstip welke zorg krijgt. Van 'nu 112' tot 'volgende werkdag'.
Welk systeem in Nederland?
Huisartsenposten: Nederlandse Triage Standaard (NTS). Ziekenhuizen: Manchester Triage System of NTS. Ambulance: NTS. Begeleiders gebruiken de logica — je stelt geen medische diagnose.
Wat is ABCDE?
Airway, Breathing, Circulation, Disability, Exposure — vaste volgorde om levensbedreigend van niet-levensbedreigend te scheiden.
Wanneer bel je 112?
Bij directe levensbedreiging: bewusteloos zonder normale ademhaling, verstikking, ernstige bloeding, tekenen CVA (FAST), pijn op de borst met vegetatieve verschijnselen, acute verwardheid met andere alarmsymptomen.
Wat is ondertriage?
Ernstiger inschatten dan gebeurd — cliënt krijgt te laat hulp. Grootste risico. Bij twijfel altijd hoger inschalen.