Vormen
- Fysiek: slaan, schoppen, vasthouden, verwondingen op vreemde plekken.
- Psychisch: vernederen, isoleren, dreigen, controleren.
- Seksueel: dwang, ongewenste aanrakingen, verkrachting.
- Financieel: pinpas afpakken, geld onthouden, testament wijzigen.
- Verwaarlozing: onverzorgd, ondervoed, medicatie niet gegeven.
- Eergerelateerd geweld, huwelijksdwang, vrouwelijke genitale verminking.
Signalen
- Onverklaarbare blauwe plekken, brandwonden, repeterende SEH-bezoeken.
- Angst voor partner/ouder, schrikt bij stemverheffing.
- Cliënt laat zich niet alleen spreken, partner antwoordt altijd.
- Cliënt mijdt afspraken of komt niet opdagen.
- Kinderen: gedragsproblemen, slechte hygiëne, schoolverzuim.
- Ouderen: gewichtsverlies, decubitus, financiële zorgen ondanks inkomen.
Meldcode — 5 stappen
- 1Stap 1: Breng signalen feitelijk in kaart (wat, wanneer, wie).
- 2Stap 2: Overleg collega en/of Veilig Thuis anoniem (0800-2000).
- 3Stap 3: Gesprek met betrokkene — open, niet beschuldigend.
- 4Stap 4: Weeg aard en ernst met afwegingskader; doe kindcheck.
- 5Stap 5: Beslis: hulp organiseren én/of melden bij Veilig Thuis.
Bij acuut gevaar
Gespreksvoering
- Spreek de cliënt altijd alleen — vraag eventueel partner uit de spreekkamer.
- Benoem wat je ziet zonder oordeel: 'Ik zie een blauwe plek, ik maak me zorgen.'
- Vraag direct: 'Ben je veilig thuis?'
- Bevestig: 'Wat er ook is, het is niet jouw schuld.'
- Bied opties — niet één oplossing opdringen.
Rapporteren
- Feitelijk, geen interpretaties of namen van derden.
- Datum, tijd, locatie, citaten tussen aanhalingstekens.
- Acties: wie geïnformeerd, welke stap meldcode, vervolgafspraak.
Veelgestelde vragen
Wat valt onder huiselijk geweld?
Fysiek, psychisch, seksueel of financieel geweld in de huiselijke kring: partnergeweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling, eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en verwaarlozing.
Wat is de meldcode?
Verplicht 5-stappenplan: 1) signalen in kaart, 2) collega/Veilig Thuis raadplegen, 3) gesprek met betrokkene, 4) weging risico + afwegingskader, 5) beslissen: hulp organiseren en/of melden.
Wat is de kindcheck?
Bij elke volwassen cliënt vraag je of er kinderen in huis zijn. Bij ernstige problematiek (verslaving, GGZ-crisis, partnergeweld) → veiligheid van die kinderen meewegen in meldcode.
Wanneer Veilig Thuis bellen?
Altijd bij twijfel — Veilig Thuis (0800-2000) is anoniem te raadplegen. Bij acuut gevaar: 112. Vermoeden van structurele mishandeling: melden, ook zonder toestemming van betrokkene.
Wat is ouderenmishandeling?
Lichamelijk, psychisch, seksueel of financieel misbruik, verwaarlozing of schending van rechten van een oudere (65+), vaak door partner, mantelzorger of professional. Vaak onzichtbaar.