Werkvelden
- Klinische detox en kortdurende opname.
- Ambulante verslavingszorg (groep en individueel).
- Beschermd wonen en dubbele-diagnose-afdelingen.
- Inloop, dagbesteding, methadonpost.
- Outreachend werken (bemoeizorg, OGGZ).
Begeleidingshouding
- Motiverende gespreksvoering (MGV) is je belangrijkste tool.
- Werk met het stadium van verandering (Prochaska & DiClemente).
- Harm reduction: schade beperken als stoppen nog niet kan.
- Geen oordeel — wel duidelijk over gedrag en gevolgen.
- Begrijp dubbele diagnose: trauma, ADHD, depressie zitten er vaak onder.
- Bouw aan een terugvalpreventieplan: triggers, signalen, acties.
Veiligheid en gezondheid
- Detox alleen onder medisch toezicht — vooral alcohol en benzo's (delirium tremens, insulten).
- Wernicke voorkomen: thiamine bij alcoholisten.
- Naloxon (Nalaxone) bij opiaatgebruik in huis.
- Hepatitis B/C en hiv-screening aanbieden.
- Verwondingen, ondervoeding en gebit niet vergeten.
Bij terugval
- 1Erken zonder drama: terugval is informatie, geen verraad.
- 2Beoordeel acute veiligheid (intoxicatie, suïcidaliteit).
- 3Onderzoek samen: trigger, gedachte, gevoel, gedrag.
- 4Pas terugvalpreventieplan aan met nieuwe inzichten.
- 5Schakel met behandelaar — eventueel intensiveren of opname.
- 6Bewaar de relatie — schuld en straf vergroten de kans op nieuwe terugval.
Onthoud
Mensen veranderen wanneer zíj eraan toe zijn — niet wanneer jij dat wilt. Jouw taak is de motivatie te ontlokken, niet op te leggen.